فصل دوم نزول قرآن قرآن مجموعهء آيات وسوره‌هاى نازل‌شده بر پيامبر اسلام است كه پيش از هجرت وپس از آن در مناسبت‌هاى مختلف وپيش‌آمدهاى گوناگون به طور پراكنده نازل شده است . سپس گردآورى شده وبه صورت مجموعهء كتاب درآمده است . نزول قرآن تدريجي ، آية آية وسوره سوره ، بوده وتا آخرين سال حيات پيامبر صلّى اللّه عليه وآله ادامه داشته است . در دوران حيات پيامبر صلّى اللّه عليه وآله هرگاه پيش‌آمدى رخ مىداد يا مسلمانان با مشكلى روبرو مىشدند ، در ارتباط با آن پيش آمد يا براي رفع آن مشكل يا أحيانا پاسخ به سؤال‌هاى مطرح‌شده ، مجموعه‌اى از آيات يا سوره‌اى نازل مىشد . اين مناسبت‌ها وپيش‌آمدها را اصطلاحا أسباب نزول يا شأن نزول مىنامند ، كه دانستن آن‌ها براي فهم دقيق بسيارى از آيات ضروري است . اين نزول پراكنده ، قرآن را از ديگر كتب آسمانى جدا مىسازد . زيرا صحف إبراهيم وألواح موسى يكجا نازل شد وهمين امر موجب عيب‌جويى مشركان گرديد : « وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً واحِدَةً . . . ؛ كساني كه كفر ورزيده‌اند گفتند : چرا قرآن يكجا بر أو نازل نگرديده ؟ . . . » . در جواب آنان آمده : « كَذلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَكَ وَرَتَّلْناهُ تَرْتِيلًا « 1 » ؛ اين به خاطر آن است كه قلب تو را به وسيلهء آن استوار گردانيم و [ ازاين‌رو ] آن را به تدريج بر تو خوانديم » . در جاى ديگر مىگويد : « وَقُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ

--> ( 1 ) فرقان 25 : 32 .